Skip directly to content
  • 31 05 2021

    28 05  2021 Messenger Olès
    Worlshadaï ak Timanno ale nan joune komye jodi-a. Lekòl la ki oganize jounen an. Plis ta dwe ale, men Bidjè nou pa pemet poum ta voye plis. Se 1000 goud pa pèson plis nouriti.
    World Shaddaï en Emmanuel gaan op uitstap naar zee. De school organiseert die uitstap.. Er hadden er nog meer mee kunnen gaan, maar ons budget staat dat niet toe. Het kost 1.000 gourdes (10 euro) plus voeding.
     
    17 05 2021 Telefoon met Olès
    • Het gaat goed met iedereen.
    • Op 18 mei is het Nationale feest van de Vlag. Dat maakt dat er twee dagen geen school is.
    • Corona is weer meer merkbaar in Haïti. Vooral de Braziliaanse vorm steekt de kop op. Die is heel gevaarlijk, maar de mensen trekken er zich niets van aan en denken dat God aan hun kant staat en dat is voldoende. In het weeshuis is iedereen heel voorzichtig.
    • Dieunise gaat wellicht het weeshuis verlaten, net als Maudelet en Guylène.
    • Op 27 juni wordt een referendum gehouden, waardoor de examens vervroegd zullen worden.
    • Anderson is nog steeds in Port-au-Prince. Hij heeft een paspoort en een visum en wacht op zijn ticket dat betaald wordt door zijn familie die al naar ginds geëmigreerd is.
    • Olès en Frans spreken af dat in juli weer inschrijvingen  mogelijk zijn voor nieuwe kinderen. Die kunnen dan in augustus opgenomen worden, vlak voor de aanvang van het schooljaar.
    • Met de veestapel gaat het goed, zowel de koeien als de geiten.
    • De varkensziekte lijkt voorbij en Olès is zinnens om opnieuw te starten met varkens.
    • Het regent en het ploegen is begonnen. We hebben zaaigoed voor het nieuwe seizoen, deels van de vorige oogst.
    • Van de vorige oogst eten we nog steeds pitimi (sorghum).
    • De grote taptap moet dringend nagekeken worden in Port-au-Prince. Olès wil hem dan verkopen en een andere aanschaffen.
    • Volgend jaar mogen de drie jongens die een jaar pauze hebben gekregen hogere studies aanvatten net als Ilianette en World Shaddaï die nu het middelbaar afmaken. In Gonaïves zijn er kansen. Robenson opteert voor verpleger, World Shaddaï, Ilianette, Ronaldo en Wilken voor ‘Sciences administratives’.
     
    29 04 2021 Messenger Olès
    Yè Ilianette pat anfòm. Nan 11 ze direksyon lekol la te relem pou chechel. Li te fè tout jounen an sa konesans. Nan nwit lan, li te komanse bon. Pou jounen-an li preske bon. Li pale manje, selman li li poko repran tout fòs li.
    Gisteren voelde Ilianette zich niet goed. Om 11 uur belde de directie van de school om ze te komen halen. Ze was de hele dag buiten bewustzijn. ’s Nachts kwam ze weer bij. Vandaag lijkt ze weer de oude. Ze praat, ze eet, maar is nog niet op krachten.
     
    26 04 2021 Messenger Olès
    Mw tap vle kòmanse prepare teren an tou poun travay paske lapli kòmanse tonbe.
    Ik zou willen beginnen met het klaarmaken van de akkers omdat het begint te regenen.
     
    24 04 2021 Messenger Olès
    Nap gen 5 nan ti moun yo ki pat ko batize. Pè a deside fè batèm yo samdi dye vle. Se ane sa nou enskri yo pou prepare pou premye kominyon. Mwen pat panse yo tap batize ane sa. Se Myrlanda, Islande, Manoucheca, Judeline ak Enelson. Sa ap koute nou yon bon ti kòb. Mwen konnen frè 500 goud pou chak. Epi lòt depans yo tankou nouvo vetman ak chosi map enfòmew lèm gen tout enfòmasyon yo.
    5 van de kinderen zijn nog niet gedoopt. De pastoor heeft beslist om ze zaterdag te dopen. Dan zullen we ze dit jaar inschrijven om hun eerste communie te doen. Ik had dit doopsel dit jaar nog niet gepland. Het gaat om Milanda, Islande, Manocuheca, Jèdeline en Enelson. Dat brengt een hele kost met zich mee. Ik heb weet van 500 gourde (5 euro) voor elk. Daarbovenop komen nog andere uitgaven zoals kleren, schoenen. Ik weet je te zeggen hoeveel alle kosten bedragen.
     
    23 04 2021 Messenger Olès
    Nou gen yon bèf ki fè pitit. Nou vin wè li ansent, men nou pat panse se gwo ansent. Li fè pitit maten-an. Se yon sipriz. Yon ti towo.
    Eén van de koeien heeft gekalfd. We zagen wel dat ze vol was, maar we dachten niet dat ze al zo ver was. Deze morgen heeft ze geworpen. Het is een verrassing. Een stiertje.
     
    15 04 2021 Messenger Olès
    Legliz katolik nan peyi dayiti ak tout lekol kongreganis yo femen pòt yo demen jedi a, pou pwoteste kont Zak kin napin kap fet nan peyi-a. Sitou pou mande liberasyon ekip pè mè ak kèk lòt fanmiy pè yo te kid nape dimanch lan.
    De katholieke Kerk in heel Haïti sluit haar deuren samen met de scholen morgen donderdag als protest tegen de kidnappingen die overal in het land plaats vinden. Ze eist de vrijlating van de groep paters en zusters en hun familie die afgelopen zondag gekidnapt zijn.
     
    11 04 2021 Messenger Olès
    Nou te gen vizit IBESR. Pou yon evalyasyon. Yo pwal fè swivi dosye a, pou renouvelman pemi pemi nou an. Yo kontan pou wè anpil reyalizasyon nou fè. Direktè a te nan delegasyon an tou. Li tou ba nou yon lòt travayè sosyal. Nou poko antann ak li. Ma enfòmew.
    IBERS was op bezoek voor een evaluatie. Ze doen dat in opvolging van het dossier om de eerste goedkeuring te verlengen. Ze toonden zich tevreden met de vele realisaties die we gedaan hebben. De directeur was ook bij de delegatie. Hij duidde ook een nieuwe maatschappelijk werker aan. We hebben daarover nog geen akkoord. Ik houd je op de hoogte.
     
    10 04 2021 Messenger Olès
    Josué asepte pou mande direktè a eskiz. Direkte a pa la. Mwen gen randevou ak li demen dye vle.  Jis poum pale ak avan poum wè si ma konvenk li, poul asepte eskiz la.
    Josuë heeft aanvaard zijn excuses aan te bieden aan de directeur. Hij was niet op school en ik heb morgen een afspraak met hem. Dan kom ik te weten of hij de excuses aanvaardt.
     
    09 04 2021 Messenger Olès
    Jodi-a yon dezyèm fwa direkson lekòl la te mande prezans mwen pou Josué. Li gen anpil repwòch, li pa respekte prensip lekòl la. Li pa gen respè pou direktè. Mwen mande chans li. Li tap gen chan poul kontinye ane eskolè- a, e menm kontinye lòt ane a. Malerezman li pa deside kontinye. Finalman direksyon lekòl la deside metel deyò definitivman. Se byen malere pou li. Mwen regrèt sa pou li. Josué fè nou wont antan ke yon moun nou te konte sou li. Fòk nap reflechi. Li pap enteresan pou nou kontinye ak li nan lòt lekòl. Se yon move ekzanp pou lòt yo. Mwen kwè se yon move nouvel pou ou.
    Vandaag moest ik voor de tweede keer nar school voor Josuë. Hem wordt verweten dat hij de principes van de school niet volgt. Hij toont geen  respect voor de directeur. Ik heb gevraagd hem een nieuwe kans te geven. De directeur wil hem de kans geven het schoolhaar af te maken en ook nog het volgende. Josuë wil spijtig genoeg niet. Uiteindelijk is beslist hem definitief van school te verwijderen. Erg jammer voor hem. Ik betreur dat. Josuë beschaamt ons omdat we dachten dat we op hem konden rekenen. We moeten er over nadenken. Het is niet interessant om hem zijn school elders te laten afmaken. Hij geeft een slecht voorbeeld voor de anderen. Dat is slecht nieuws ook voor u.
     
    08 04 2021 Messenger Olès
    Nou tap gen yon vizit evalyasyon jodi-a IBER ta vin fè pou nou. Yon pou nou ta fè renouvèlman pèmi fonksynman. Direktè a apen relem pou di, yo kontrarye pou jodi-a. Lap planifye yon lot dat. Nou dwe anpil ane wi. Li te fini 30 septanm 2014. 20 000 goud chak 2 zan. Lè nap gen pou peye kòb la, yo mande se an chèk . Yo pap resevwa kòb likid. Lèm map chèche lajan, map tou achte yon chekye.
    IBESR is vandaag op evaluatiebezoek geweest. De hernieuwing van onze toelating is aan de orde. De directeur liet me weten dat er iets tussen gekomen is voor vandaag. Hij zoekt een ander datum. We wachten al jaren op een hernieuwing. De vorige goedkeuring liep, af op 30 september 2014. Per twee jaar moeten we 20.000 gourdes betalen (200 euro). Als we het geld hebben, moeten we betalen per cheque. Geen cash geld. Wanneer ik het geld afhaal, vraag ik een chequeboekje.
  • 08 04 2021

    08 04  2021 Messenger Olès
    Jodi-a yon dezyèm fwa direkson lekòl la te mande prezans mwen pou Josué. Li gen anpil repwòch, li pa respekte prensip lekòl la. Li pa gen respè pou direktè. Mwen mande chans li. Li tap gen chan poul kontinye ane eskolè- a, e menm kontinye lòt ane a. Malerezman li pa deside kontinye. Finalman direksyon lekòl la deside metel deyò definitivman. Se byen malere pou li. Mwen regrèt sa pou li. Josué fè nou wont antan ke yon moun nou te konte sou li. Fòk nap reflechi. Li pap enteresan pou nou kontinye ak li nan lòt lekòl. Se yon move ekzanp pou lòt yo. Mwen kwè se yon move nouvel pou ou.
    Vandaag heeft de directeur van de school me al voor de tweede keer bij zich geroepen voor Josuë. Hem wordt van alles verweten: hij respecteert de schoolregels niet, hij heeft geen respect voor de directeur. Ik heb gevraagd hem nog een kans te geven. Hij zou het jar nog mogen afmaken én ook het volgende jaar (laatste). Hij wil zelf niet verder naar school. Daarom heeft de directie beslist hem definitief buiten te zetten. Dat is erg voor hem. Ik betreur dat. Josuë beschaamt ons vertrouwen. We moeten er over nadenken. Het is niet zinvol om hem nog naar een andere school te sturen. Het is een slecht voorbeeld voor de anderen. Ik vermoed dat dit slecht nieuws betekent voor je.
     
    07 04  2021 Messenger Olès
    Nou tap gen yon vizit evalyasyon jodi-a IBER ta vin fè pou nou. Yon pou nou ta fè renouvèlman pèmi fonksynman. Direktè a apen relem pou di, yo kontrarye pou jodi-a. Lap planifye yon lot dat. Nou dwe anpil ane wi. Li te fini 30 septanm 2014. 20 000 goud chak 2 zan. Lè nap gen pou peye kòb la, yo mande se an chèk . Yo pap resevwa kòb likid. Lèm map chèche lajan, map tou achte yon chekye.
    We zouden vandaag IBESR op bezoek krijgen voor een evaluatie van het weeshuis, bedoeld om de eerste toelating te vernieuwen. De directeur belde me dat er iets tussen gekomen is.  Hij zal een andere datum inplannen. We moeten nog voor veel jaren betalen. De vorige eindigde op 30 september 2014. Per 2 jaar moeten we 210 euro betalen. Ze vragen om met cheque te betalen. Ze nemen geen contant geld aan. Als ik naar de bank ga, zal ik een chequeboekje kopen.
     
    29 03 2021 Telefoon met Olès
    • Het gaat prima met iedereen.
    • Over enige weken sturen we weer wat hulpgoederen op. Het gaat om een kleinere hoeveelheid, vooral kleren, schoenen en wat elektrisch materiaal.
    • Het geld van het project in samenwerking met Wilde Ganzen gaat binnenkort aankomen. Van alle aankopen (trekdieren, ploeg en landbouwgereedschap) moeten foto’s gemaakt worden net als van de landbouwactiviteiten (zaaien, wieden, oogsten).
    • Anderson zijn reis is uitgesteld omdat het visum nog niet in orde was. Dat is intussen wel zo. Zijn avontuur van emigratie naar zijn familie in  Brazilië kan beginnen.
    • Boss Henri geeft nog steeds naailes, maar het enthousiasme is bekoeld. Olès gaat het met hem erover hebben om zijn leerlingen aan te moedigen en vooruitgang te boeken.
    • Bernardo werkt nog met de kleinsten.
    • Zowat alle varkens in  Haïti zijn inderdaad gestorven aan de varkenspest. Hier en daar is er nog wel een big te koop aan een exuberante prijs, 3.000 à 3.500 gourdes (35 euro).
    • De koeien doen het vrij goed, maar hebben eigenlijk te weinig eten.
    • De paasvakantie is aan de gang. Van 3 kinderen is het rapport al binnen. Van zodra alle uitslagen er zijn, stuurt Olès foto’s van de rapporten.
    • Het schooljaar zelf loopt gewoon tot einde juni. De jonge dames in Port-au-Prince hebben wellicht pas in oktober gedaan.
    • Er is geen rust in het land. Volgens de laatste berichten wil men het politiek systeem veranderen om Amerikaanse inmenging tegen te gaan. Normaal komen  er presidentsverkiezingen, maar de oppositie dwarsboomt alle voorstellen en dat leidt nog steeds tot onveiligheid.
    • Het busje is hersteld en rijdt weer goed dank zij familie, in de VS die jet juiste onderdeel opzonden.
    • Palmzondag is gevierd. Olès kreeg het woord om binnen het thema van de vasten te vertellen over het werk in het weeshuis. Olès beseft dat er mensen jaloers zijn omdat de kinderen in het weeshuis het goed hebben.
    • Onze werkman Lucsen heeft ander werk gevonden en nam ontslag. Ti Lou, die vroeger bij ons werkte en ook ontslag nam, heeft terug gesolliciteerd.
    • De drie jongens hebben uitzicht om volgend jaar in Gonaïves te gaan studeren. Mogelijk zullen ze kunnen kiezen tussen architectuur, ingenieur en boekhouder. Olès zoekt alles verder uit.
     
    22 03 2021 Messenger Olès
    Anderson ale potopwens jodi-a ak William. Lap gen vòl pa Sendomeng pou ale Brazil le 29 mwa sa. William ap prete Anderson pou nou 1000 USD  Kontra depo inibank lan ap fini nan mwa me. Konsa nap remet li an me. Le William bay li. Lap fè yon resi pou nou.
    Anderson is vandaag met William naar Port-au-Prince vertrokken. Hij heeft op 29 maart een vlucht nar Brazilië vanuit Santo Domingo. William heeft hem 1.000 USD geleend. Ons contract met Unibank verloopt in mei. Dan betaal ik William terug. William maakt een ontvangstbewijs voor ons.
     
    17 03 2021 Messenger Olès
    Janm te diw se jodi-a pè a ap louvri ane senjozèf la nan Ofelina. Yo prevwa komanse seremoni an a 5 è. Se tout moun legliz la ki envite pou vini nan Òfelina.
    Nan okazyon an map bay chante mès chak jou pou tout moun nan Ofelina, pou ou menm ak fanmiy ak tout donatè nou yo.
    Mwen deja bay pè kire Lalomas la chante mès pou nou tout nan Mès vandredi jou fet la.
    Ik heb je nog niet verteld dat de pastoor het Sint-Jozefsjaar opent in het weeshuis. De ceremonie zal om 5 uur beginnen. Alle parochianen zijn uitgenodigd. Bij die gelegenheid lat ik elke dag een mis zingen voor, iedereen in het weeshuis, voor jou, je familie en al onze donateurs. De pastoor van Lalomas zal vrijdag een gezongen mis opdragen op de feestdag zelf.
     
    12 03 2021 Messenger Olès
    Pyes ti bis la nomalman li te dwe rive nan dwan potopwens depi 26 fevriye. Sanble batiman te pase yon lòt kote. Se Merlin ki responsab pou resevwal. Yo te dil se nan dezyèm senmenn mwa sa. Li ta dwe rive lòt senmenn.
    Het onderdeel voor het busje moest normaal op 26 februari in Port-au-Prince gededouaneerd worden. Blijkbaar heeft de boot en ommetje moeten maken. Merlin (een zoon van Durand) is verantwoordelijk om het in ontvangst te nemen. Ze zeggen dat het in de tweede week van deze mand aankomt. Dat is dan volgende week.
     
    11 03 2021 Messenger Olès
    Bòs Yotaire preske tèmine. 3 fenèt anlè ki rete. Paske yo te kraze nan transpò a.
    Aannemer Yotaire heeft bijna gedaan. Nog 3 vensters op de verdieping. Ze waren gebroken bij het transport.
     
    08 03 2021 Messenger Olès
    Bòs Yotaire kòmanse monte fenèt yo.
    Aannemer Yotaire is begonnen met het plaatsen van de ramen.
     
    06 03 2021 Messenger Olès
    Ilianette pat twò anfòm ak yon mal nan lestomak. Mw te voyel kay doktè yè. Li fe yon ekzamen. H pilori. Rezilta pozitif. Nou achte medikaman yo. Lap swiv yon Tretman 14 jou. Ak rejim. 
    Ilianette is niet zo fit. Ze heeft maagpijn.. Ik heb ze gisteren naar de dokter gestuurd. Ze testte positief op H. Pylori. We hebben medicatie gekocht. Ze moet daarmee veertien dagen behandeld worden en ze moet op dieet.
     
     
    03 03 2021 Messenger Olès
    Mwen sot jwenn li. Li nan mezon pou fè komand yo. Li te resevwa lajan depi yè.
    Ik heb hem aan de lijn gehad. Hij is ter plaatse voor de materialen. Hij heeft het geld ontvangen.
     
    02 03 2021 Messenger Olès
    Mw te relel yè. Aktyelman li potopwens poul fè komand materyo lap bezwen. Lel retounen map bali 1500 ki te deja nan menm lan. Ma enfomew ankò pita.
    Ik heb hem (boss Yotaire, aannemer van de ramen voor Sent An) gisteren gebeld. Hij is in Port-au)-Prince om de materialen te bestellen. Wanneer hij terug is, geef ik hem de 750 euro voorschot. Ik houd je op de hoogte.
  • 22 02 2021

    22 02 2021 Telefoon met Olès
    • Met iedereen, jong en oud, gaat het goed.
    • Durand, de neef van Olès en de vaste chauffeur en begeleider van Frans in Port-au-Prince, heeft een beroerte gekregen. Dat is twee weken geleden. Intussen is hij ontslagen uit het ziekenhuis en is hij aan de beterhand. De weg van herstel is echter nog lang.
    • Corona explodeert niet echt in Haïti. In Port-au-Prince is het nog het ergste, maar in de rest van het land is er nauwelijks sprake van.
    • De algemene veiligheid laat echt te wensen  over. Zonder voorzorgsmaatregelen kun je niet het huis uit. Het gevaar om beroofd te worden loert vooral in de steden om elke hoek.
    • De onveiligheid wordt natuurlijk veroorzaakt door de politieke situatie. De president betwist dat zijn termijn op 7 februari afgelopen is en wil in het zadel blijven tot 7 februari 2022. De oppositie heeft en eigen president aangesteld.
    • Frans meldt dat een reis naar Europa nog steeds onmogelijk is. Yanskian kan dus n og niet komen.
    • De aannemer voor de vensters van Sent An begint volgende week en belooft om geen tijd te verliezen.
    • De idee om ossen en landbouwalaam aan te schaffen is Olès niet ongenegen, maar hij wijst erop dat overal in het land regelmatig veel trekdieren en ook ander vee gestolen worden. Het is blijkbaar ook niet eenvoudig om een geschikte ploeg aan te schaffen. Wellicht zal die op maat gemaakt moeten, worden door een lokale metaalbewerker.
    • De offertes om het gebouw Sen Jozef op te waarderen en aan te passen zijn bijna allemaal binnen.
    • De 3 jongens die dit jaar niet naar school gaan, hebben samen met Yanskian een plan uitgewerkt om Sen Jozef te schilderen.
    • Het waterbassin van Sen Franswa is nu vol. Op dit ogenblik wordt er weinig gebruik van gemaakt omdat de waterleiding optimaal levert. Hert bassinwater wordt in reserve gehouden.
    • De osmose-installatie werkt prima. Om veiligheidsredenen is de verkoop ervan aan onze klanten nog niet hervat.
    • Der elektrische installatie werkt ook prima. De extra generator die in december aangekomen is met de andere hulpgoederen, is aan de praat en vervangt de kleinere generator die wat te zwak was.
    • Alle varkens zijn dood. In Haïti is de varkenspest uitgebroken en in het hele land zijn er geen varkens meer.
    • Alle oogsten zijn intussen binnen. De bonenoogst was wat minder dan vorig jaar. Door een ziekte bracht de pitimi (sorghum) minder op dan verwacht. Zonder de opbrengst van de eigen kweek, was het leven onbetaalbaar. Veel elementaire goederen zijn in korte tijd bijna of helemaal verdubbeld in prijs.
    • Voor de drie jongens die nu een jaar thuis blijven, contacteren we een beroepsschool in Gonaïves. Daar is ook meer kans om aan een fatsoenlijk logies te geraken.
    • Het klaarmaken van de landbouwgrond voor een volgende oogst kost 70.000 gourdes (762 euro) per karo. Één karo is 1,29 hectare. We hebben 8,5 karo (11 hectare). Voor plantgoed, het planten en schoffelen komt daar nog 170.000 gourdes bij (1.850 euro).
    • Anderson wil emigreren naar zijn familie. Op zijn plannen zit vertraging. De familie zal tickets kopen voor hem.
    • De drie jonge dames in Port-au-Prince hebben weer hinder gehad van de onlusten in de stad. Ze hebben ook het budget gekregen voor een nieuwe smartphone, maar nog geen aankoop kunnen doen.
     
    14 02 2021
    Yanskian neemt de nieuwe beamer in gebruik en projecteert een film voor de kinderen.
     
    04 02 2021 What’s App Olès (Edikasyon)
    Nou komanse prepare pwa ak pitimi pou nou mete an depo.
    We beginnen de bonen en de pitimi klaar te maken om op te slaan in het depot.
     
    28 01 2021 Messenger Olès
    Nap dekòtike pwa kongo ( bat pwa ) pou nou mete nan depo.
    We hebben de zwarte bonen (kongobonen) gepeld om ze op te slaan in  het depot.
     
    23 01 2021 What’s App Olès (Edikasyon)
    Overleg tussen Frans en Olès om een stel trekdieren aan te schaffen met kar, ploeg en eg. Ook een aantal kleine werktuigen (schoppen, rieken, harken, schoffels) staan op het verlanglijstje. Olès zal bestekken opvragen.
     
    19 01 2020 What’s App Olès (Edikasyon) 
    Overleg tussen Frans en Olès om en lijst op te stellen om het gebouw Sen Jozef te verbeteren, te herstellen en aan te passen. Olès zal bestekken opvragen.

     

  • 18 01 2021

    18 01 2021 Telefoon met Olès

    • Met iedereen gaat het goed. Er zijn geen noemenswaardige gezondheidsproblemen te melden. Af en toe heeft iemand wel eens koorts of een zweertje. Miss Merceda staat paraat.
    • Het schoolgeld is helemaal betaald. William had het voorgeschoten. Hij moet nog terugbetaald worden, maar het geld daarvoor staat op de bank tot het veilig is dat af te halen.
    • Voor Anderson is het paspoort klaar. Hij is terug in het weeshuis in afwachting van een geschikte vertrekdatum. Hij wil immers emigreren naar Brazilië, één van zijn broers achterna.
    • Ronald heeft zich misdragen en zou als straf een tijdje bij familie in het dorp gaan wonen. Zijn familie woont echter buiten het dorpscentrum en dat is te ver van school. Hij krijgt een alternatieve straf (alle dieren verzorgen) die Olès strikt zal opvolgen. Hij heeft zich wel verontschuldigd.
    • De oogsten zijn allemaal binnen. Die van pitimi (sorghum) was minder goed. De oogst was veelbelovend, maar niet lang ervoor werden de planten door een ziekte getroffen. Alle oogsten (bonen, rijst, pinda, sorghum) dienen voor eigen consumptie.
    • Nerlande, Milourde en Myrna, die in Port-au-Prince hun studies verder zetten, hebben geregeld contact. Afgesproken is ook dat ze 100 USD voorschot krijgen op hun startkapitaal van 1.000 USD wanneer ze het weeshuis verlaten. Ze willen zich namelijk een nieuwe smartphone aanschaffen. Het weeshuis kan geen nieuwe kopen, want ze zouden met het toestel dat ze nauwelijks twee jaar geleden kregen ten minste toekomen tot na hun hogere studies.
    • Van Maudline weten we dat ze nog steeds chronisch ziek is. Ivette stelt het heel goed.
    • De drie jongens die een jaar thuis blijven van school doen mee aan alle activiteiten en werken in en rond het huis.
    • De goederen die via de zeecontainer zijn aangekomen, zijn meer dan welkom. Iedereen heeft wat nieuwe kleren gekregen, ook de meisjes in Port-au-Prince en Yanskian en zijn gezinnetje. Ma Olès sorteert de kleren uit die we niet gebruiken om ze weg te geven of te verkopen. De vracht was wel veel duurder. Omwille van de moeilijke situatie in het land zijn ook de vervoerprijzen erg gestegen.
    • Het onderdeel voor de bus dat een familielid van Olès zou laten overkomen uit de V.S. is onderweg.
    • Het geweld laait weer op in het land. President Jovenel stapt op op 7 februari 2021. De prijzen stijgen. De presidentsverkiezingen hadden al moeten plaats vinden. Er komt een overgangsregering tot 2022 wanneer een nieuwe president verkozen wordt.
    • Corona is zo goed als niet aanwezig in Haïti. Bijna niemand draagt een mondmasker, enkel in de ziekenhuizen. Nochtans is buurland de Dominicaanse Republiek erg getroffen. Toch zijn er geen belemmeringen om van de ene naar de andere kant de grens over te steken.
    • De versterker voor het internetsignaal is er nog niet.
    • De tuin op het terrein wordt weer ingezaaid.
    • Père Antoine, de nieuwe pastoor, dankt voor de computers uit België (CM-Limburg).
    • Père Jackson, de pastoor van de buurparochie Badso is een beetje jaloers.

     

    04 01 2021 Messenger Olès

    Se jodi-a map remèt pè a odinatè yo. Paske aktivite fèt la fè mwen pat gen tan yè. Nou te resevwa 300 ti moun yè. Pè Antoine kontan anpil. Mwen palel enpe de relasyon nou ak pè yo depi Òfelina ekziste. Li kontan palel de kontra tè nou. Janl pale ak mwen. Mwen santi, se nou ki ap asire nan tè a poun kontinye travay paske nou gen ti moun pou bay manje. Non pè a se : Antoine Charles.

    Ik bracht vandaag de computers naar meneer pastoor. Gisteren had ik daar geen tijd voor omdat we 300 kinderen op bezoek hadden (voor een kinderfeest). Pastoor Antoine is geweldig tevreden. Ik heb hem verteld, over onze relatie met de pastoor sinds de oprichting van het weeshuis. Hij was blij met het huurcontract van de grond. Hij begreep heel goed dat we met die grond in staat zijn onze kinderen eten te geven. Zijn naam is Antoine Charles.

     

    03 01 2021 Messenger Olès

    Mwen te eseye relew poum te fèw viv anbyans ki genyen nan Òfelina sa pat mache. Malerezman. Se bel bagay. Nou di bondye mèsi jis kounya pa gen nan nou ki viktim de kowona.

    Gisteren probeerde ik je te bellen om je de sfeer in het weeshuis te laten opsnuiven. Het ging spijtig genoeg niet. Het was mooi. Godzijdank hebben we tot nu geen coronaslachtoffers hier.

     

    31 12 2020 Messenger Olès

    Tout ti moun nou yo jwenn vetman. Soulye yo tou enteresan pou nou. Paske nou toujou bezwen anpil kob pou achte soulye. Yon gwo mesi tou pou tout donate yo. Mw swete fanmiy lan bon ane 2021. Sante, long vi. Nap priye pou kowona fini pou wè.

    Alle kinderen hebben kleren gekregen. De schoenen zijn erg welkom, want schoenen kosten veel geld. Oprechte dank voor alle donateurs. Voor jou en je familie Gelukkig Nieuwjaar 2021, een goede gezondheid, een lang leven. Laat ons bidden dat corona aan ons voorbij gaat.

     

    27 12 2020 Messenger Olès

    Kamyon an te rive twò ta yèswa. Se maten-an yap vini lakay la pou debake.

    De vrachtwagen is gisteravond laat aangekomen. Vanmorgen hebben we hem gelost.

     

    26 12 2020 Messenger Olès

    Ak kek jen nou yo, mwen te nan mes minwi. Epi lajoune yè mwen antre potopwens. Mwen oblije lwe yon lòt kamyon pou vini. Paske Mari Jonie an pè vini.

    Ik ben met enkele jongeren naar de middernachtmis geweest. Op kerstdag ben ik dan naar Port-au-Prince gegaan. Ik was genoodzaakt een andere vrachtwagen te huren, want de man van Jonie was verhinderd.

     

    09 12 2020 Messenger Olès

    Se jodi-a mwen jwenn bos Yotaire . Li pa gen materyo disponib. Se lè nou ba li avans lap fè kòmand. Se 80/100 nan montan devi-a.

    Vandaag heb ik aannemer Yotaire gezien (vensters Sent An). Hij heeft geen materiaal op voorraad. Als we een voorschot betalen, plaatst hij de bestelling. Hij vraagt 80 % van het bestek.

  • 07 12 2020

    07 12 2020 Messenger Olès
    Wilken, Robenson ni Ronaldo jwenn rezilta. Yo reyisi. Mwen mande yo pou reflechi, pou di ekzat sa yap vle aprann. Paske yo chanje lide tanzantan. Kòm yo gen yon ti tan devan yo. Konsa map gentan pou fè kontak yo pou lane pwochèn.
    Wilken, Robenson en Ronaldo hebben hun resultaat ontvangen. Ze zijn geslaagd. Ik heb hen gevraagd om na te denken wat ze willen studeren, want ze veranderen nogal eens van idee. Nu er wat tijd is, kan ik contacten leggen voor volgend jaar.
     
    30 11 2020 Telefoon met Olès
    -       Met iedereen gaat het goed. Djef heeft wat koorts, maar niets ernstigs.
    -       In Haïti is geen sprake meer van Corona.
    -       In het land zijn wel veel onlusten en kidnappingen. Daardoor liggen de ziekenhuizen stil. Enkel dringende gevallen worden geholpen. In Port-au-Prince dringen gewapende bendes huizen binnen en vermoorden zelfs mensen om geld. Na een kidnapping worden enorm hoge sommen gevraagd.
    -       De presidentsverkiezingen zullen waarschijnlijk niet doorgaan. Het mandaat van de president loopt af op 7 februari 2022, maar het volk wil dat zijn mandaat afloopt op 7 februari 2021.
    -       Frans heeft een derde schijf overgemaakt aan pater Jan Hoet voor de studies van de 3 meisjes. Zij zijn terug op school sinds 9 november.
    -       Wilken, Ronaldo en Robenson hebben het middelbaar af. Waarschijnlijk kunnen zij naar een technische school in Gonaïves, maar dan over een jaar. In de tussentijd zullen ze klussen opknappen en meewerken met de arbeidersploegen die bij het wieden en de oogst worden ingehuurd.
    -       Anderson heeft zijn derde middelbaar af. Hij wil emigreren naar Brazilië in plaats van hier een technische opleiding te volgen. Van zodra zijn ticket geregeld is krijgt hij de 1.000 USD die voor elke vertrekker is opzij gezet.
    -       Olès wil uitkijken of er geen banken met een betere intrest zijn, maar Frans raadt aan om uiterst voorzichtig te zijn.
    -       Ronald zit nu voor de vierde keer een jaar over. Olès heeft met hem besproken dat het zo niet verder kan. Hij heeft niet positief gereageerd, maar laten uitschijnen dat hij zich niet echt gaat inspannen. In dat geval mag hij vóór juni vertrekken.
    -       De zonnepanelen zijn schoon en de stroom werkt goed. De pompinstallatie heeft een probleempje. De pomp die water van Sent An naar Sen Franswa pompt en verder naar de reservoirs op het dak hapert soms en er brandt een lampje. Frans zal overleggen met Jef.
    -       Pastoor Dessalines is vertrokken naar een andere parochie (Desarmes). De nieuwe pastoor père Antoine wordt zondag ingehaald en zal op 6 december zijn eerste mis opdragen.
    -       De dieren zijn gezond en worden goed verzorgd.
    -       Het schoolgeld moet ten laatste op 22 december betaald worden. Het gaat om ongeveer 4.200 euro. Er moeten nog uniformen gekocht worden en boeken.
    -       De oogsten zijn bijzonder goed gelukt dit jaar. De rijst bracht zelfs drie maal meer op dan in 2019. Van de bonen wordt twee keer per week gegeten. De pitimi (sorghum) staat nog te rijpen, maar de oogst daarvan zal ook zeer goed zijn.
     
    29 11 2020 Messenger Olès
    Di ri fin seche. Koun nap mete yo nan dwoum pou konseve.
    De rijst is droog. We doen hem in tonnen om te bewaren.
     
    18 11 2020 Messenger Olès
    Nan jaden mwen ye la, nap kontinye rekolte diri.
    Ik was in de plantage. We zijn de rijst aan het oogsten.
     
    17 11 2020 Messenger Olès
    Pe Dessalines pwale nan senmenn nan. Nouvo pè-a enstale dimanch lan. Li ba mw papye yo. Gen yon chanjman ki fèt nan kontra. Paske komite ki responsab tè yo pa dakò pou 10 zan. Se pou 9 ane. Konsa li remet mwen 500 USD. Nan non Òfelina nou bay li yon kado valè 100 USD. Res la nou pasel nan lekòl. Li pwale nan pawas Dezam kote Pon Sonde.
    Pastoor Dessalines vertrekt volgende week. De nieuwe pastoor wordt zondag geïnstalleerd. Hij gaf me de papieren. Er is een kleine verandering aangebracht aan het contract. Het comité dat verantwoordelijk is, wilde de grond niet voor 10 jaar verhuren, maar voor 9 jaar. Daarom heeft hij me 500 USD terug gegeven. In naam van het weeshuis heb ik hem 100 USD cadeau gedaan. De rest gebruiken we voor het schoolgeld. Hij gaat naar de parochie Desarmes kort bij Pon Sondé.
     
    15 11 2020 VERJAARDAG PAPI OLÉS
     
    15 11 2020 Messenger Olès
    Gwo mèsi pou souwè ou, manmi Frans ak lot zanmi yo. Mw bay mesye dam yo souwè ou ak manmi Frans. Wi nap priye bondye poul kenbe nou an sante pou nou kontinye bel travay li konfye nou. Mesye dam mwen te vin fete ak mwen. Anderson ale ak yo, pou William regle zafe paspò pou li.
    Dank voor je verjaardagswensen, die van mami Frans en van alle vrienden. De andere jarigen breng ik jullie wensen over. We bidden God dat hij ons in goede gezondheid mag bewaren, opdat we het werk kunnen verder zetten dat hij ons toevertrouwd heeft. Mijn kinderen zijn mee komen vieren. Anderson is met hen meegegaan. William helpt hem aan een paspoort.
     
    12 11 2020 Messenger Olès
    Nou pat gen soley depi yon semen. Se jodi-a nou gen yon bèl soley. Konsa nou ap seche di ri nou rekolte deja. Nou poko fin rekolte. Nou deja gen plis ke ane pase.
    De zon heeft al een week niet meer geschenen. Vandaag is er wel weer zon. Daarom drogen we de rijst die al geoogst is. We zijn nog niet klaar met oogsten. We hebben er nu al meer dan vorig jaar.
     
    05 11 2020 Messenger Olès
    Nou tout lekol yo ap ouvè le 9 novanm. Nap an reta pou peye. William isit. Lap retoune potopwens demen. Lap pretem kòb pou nou peye lekòl yo. Konsa na remèt nan fen mwa. Dola US la desann 62 goud pou yon dola US. Nou komanse rekolte diri jodi-a.
    De scholen gaan allemaal weer open op 9 november. We moeten het schoolgeld nog betalen. William is er. Hij gaat morgen terug naar Port-ayu-Prince. Hij heeft me geld geleend voor het betalen van het schoolgeld. Ik betaal hem terug aan het eind van de maand. De koers van de US-dollar is nu 62 gourdes. We beginnen vandaag met de oogst van de rijst.
     
    01 11 2020 Messenger Olès
    Pou nou lwe 6 ekta edmi tè pou 10 zan, sa ap koute nou. 5 000 USD.
    Se jodi-a medam yo ale potopwens. Yo ale an bis paske William te kontrarye pou vini.
    We kunnen 6,5 ha huren voor 10 jaar aan 5.000 USD.
    Vandaag gaan de studentinnen naar Port-au-Prince. Ze zijn met de bus, want William is niet tot hier geraakt.
     
    31 10 2020 Messenger Olès
    Mwen tou peye teren nap travay la, sou kont pè Dessalines te ba mwen.
    Ik heb betaald voor de grond die we bewerken op de rekening die père Dessalines had opgegeven.
     
    23 10 2020 Messenger Olès
    Mw te kominike ak responsab Natkom li di mw, pozisyon nou ye a pa pèmet nou jwenn bon siyal. Fok li ta achte 2 lòt aparèy. Youn pou plase nan antèn ki nan bouk la. Lòt la sou do kay sen Fwanswa. Men sa ap koute 400 USD. Mw tap pale ak Myram sou sa. Li dako pou peyel pou nou. Konsa nap espere kominike pa entenet pwochen randevou nou. Yanskian te kominikem dokiman pwojè-a. Si nou gentan gen bon entènet, lap pi fasil pou nou ranplil ansanm.
    Ik heb met de verantwoordelijke bij telefoonoperator Natcom gesproken. We kunnen hier geen goede ontvangst hebben, zegt hij. Met twee toestellen, één in het dorp en één op het dak van Sen Franswa kan het wel. Dat kost 400 USD. Ik heb dat geld aan mijn dochter Myriam gevraagd. Ze wil dat voor ons betalen. Hopelijk kunnen  we bij onze volgende afspraak al een internetgesprek hebben. Yanskian liet me de documenten zien voor het subsidieproject. Als we goed internet hebben, kunnen we die gemakkelijk samen invullen.
     
    19 10 2020 Messenger Olès
    Mw nan biwo lekol pè a pou enskri ti moun rete nan lekol la.
    Ik ben in de school van de pastoor de inschrijvingen gaan doen.
     
    16 10 2020 Messenger Olès
    William gen 675 USD plis 40 000 goud ( ht ) li fè kek depans nan potopwens poul te transpote yo nan kamyon Senmichel. 10 000 goud. Li genyen poul pote pou nou. 675 USD plis 30 000 ( ht )
    William heeft 550 EUR plus 480 EUR korting bedongen. Voor de vrachtwagen om alles naar Saint-Michel te brengen, heeft hij 120 EUR betaald. Hij bezorgt me 675 EUR plus 360 EUR.
  • 16/10/2020

    16 10 2020 Messenger Olès

    Kamyon poko jis kounya. Mwen pale ak chofè-a. Sil pa gentan livrem bagay yo, se demen maten map resevwa yo. Mwen mande William poul voye foto fakti yo pou ou. William di ki jwenn yon bèl diskont sou acha yo nan valeriokanez.

    Pè Dessalines ap kite pawas la. Evèk la ap vin chechel le 15 novanm. Mwen pale ak li de teren nou travay la, kontra nou pwal fini an mas tou swit apre rekot nou yo. Si nou gentan pare lajan, lap renouvle nou li ankò pou 5 ane. E si nou tap gen ase lan, mwen tap mandel sil te vle fe yon kontra pou 10 zan. Sa tap koute 5 000 USD.

    De vrachtwagen (met de bedden en matrassen) is er nog niet. Ik belde met de chauffeur. Hij komt zeker morgenvroeg. Ik heb aan William gevraagd om een foto van de factuur te maken. William zegt dat hij een mooie korting heeft gekregen bij Valerio Canez (de meubelwinkel).

    Pastoor Dessalines gaat de parochie verlaten. De bisschop komt hem 15 november halen. Ik heb hem over de grond die we bewerken gesproken. Het huurcontract loopt af in maart, direct na onze oogst. Als we het geld nu al overmaken, vernieuwt hij het nog voor 5 jaar. Als we genoeg geld hebben, vraag ik hem een contract te maken voor 10 jaar. Dat kost 5.000 USD.

     

    14 10 2020 Messenger Olès

    William te pwan kabann yo jodi-a. Li deja transpote pou mete nan yon kamyon kap vini Senmichel.

    William is vandaag de bedden gaan halen. Hij heeft ze al tot bij een vrachtwagen gebracht die ze naar Saint-Michel zal vervoeren.

     

    12 10 2020 Telefoon met Olès

    • Met iedereen gaat het heel goed.
    • In Haïti hoor je niets meer van Corona. In de ziekenhuizen worden wel mondmaskers gebruikt en op openbare plaatsen.
    • Frans merkte in de berichten van Olès op dat de tweeling Jeandelet en Jeandelet en hun jongere zus Roseberline samen met Maudelet naar de begrafenis van een tante gingen. Maudelet is inderdaad een neef van de andere drie.
    • De reis van Yanskian moeten we nu definitief naar 2021 verschuiven. Het ziet er niet aar uit dat er onmiddellijk een reis in zit gezien de Coronasituatie.
    • De container is nog steeds niet vertrokken. De vracht die al geleverd was met technisch materiaal en kleren wordt aangevuld met stoelen en tafels voor Sent An. Het ziet er naar uit dat de container medio november zal vertrekken.
    • De rapporten van eht vorige schooljaar zijn nog niet allemaal in Olès zijn bezit. Het nieuwe schooljaar zal op 9 november starten. Drie jongeren, Anderson, Ronald en Wilner, zijn momenteel bezig met examens. Ze eindigen overmorgen.
    • We wachten op het resultaat van Anderson. Als hij geslaagd is mag hij naar een beroepsschool gaan in Gonaïves volgens afspraak. Als hij niet geslaagd is, stopt hij definitief met zijn studies en zal hij het weeshuis verlaten;
    • Wilken, Ronaldo en Robenson zitten in het laatste jaar (filo). Zij leggen volgende week examens af.
    • Eén van de zeugen heeft nog 3 van haar 6 jongen over. De andere zeugen zijn (nog) niet drachtig.
    • Met de geiten gaat het niet vooruit. Olès denkt dat het aan de soort ligt. Jammer, want we zouden meer geitenvlees kunnen gebruiken. Vers vlees aankopen is haast driemaal duurder dan vroeger.
    • Op dit ogenblik zijn er geen kippen. William kweekt parelhoenen en hij zal er voor de tweede keer bezorgen als ze volgroeid zijn.
    • De pindaoogst mag erg geslaagd genoemd worden. In januari verwachten we de bonen te oogsten. De rijst zal al klaar zijn in november of ten laatste in december. De pitimi (sorghum) is dan weer rijp in januari.
    • Het internetsignaal is eigenlijk te zwak in het weeshuis. Om het te versterken zou er een extra antenne nodig zijn. De maandelijkse kostprijs is 83 USD.
    • De laatste tijd is er minder zon. Soms moeten apparaten afgekoppeld worden om toe te komen.
    • Ricardo en Guylène hebben een oogje op elkaar. Dat kan natuurlijk niet. Ricardo is daarom overgeplaatst naar Sen Franswa.
    • Misou begint oud te worden. Zij ziet teveel door de vingers en kan het toezicht niet altijd meer aan.

     

    04 10 2020 Messenger Olès

    Papa Yanskian pat anfom. Li te fe yon aksidan depi plis pase 30 an. Li te toujou bay pwoblèm. Fwa sa li te vin pi grav. Doktè oblije koupel. Yanskian oblije bay yon ti tan pou edel. Le li ekzeyate li pap gen moun pou edel anko nan potopwens. Yanskian mande mwen poul vini isit, pou yon ti tan, poul ka edel pi fasil.

    De vader van Yanskian is niet in vorm. 30 jaar geleden heeft hij een ongeval gehad. Daar zijn nog altijd gevolgen van. Het is nu erger geworden. De dokter heeft zijn been moeten afzetten. Yanskian blijft een tijdje bij hem om hem te helpen. Hij heeft niemand anders om hem te helpen in Port-au-Prince. Yanskian heeft gevraagd of hij een tijdje naar hier mag komen. Dan kan hij hem beter helpen.

     

    23 09 2020 Messenger Olès

    Nou fini ak pistach. Nou mezire mete nan sak pou konseve. Nou fè 306 mamit an po. Sa vle di nou poko retire grenn pistach yo nan kokiy. Nou te achte 75 mamit ak po ( kokiy ) Nou fe yon benefis de. 231 mamit. Nou rete 3 kilti pou nou rekolte. Pwa kongo, di ri ak pitimi

    We zijn klaar met de pindanoten. We hebben alles opgemeten terwijl we ze in zakken hebben gezet. We hebben 306 eenheden ongepeld. Ze zijn dus nog niet uit de schaal. We hadden 75 eenheden ongepeld gekocht. We hebben dus 231 eenheden winst. Nog drie oogsten wachten, bonen, rijst en pitimi.

     

    16 09 2020 Messenger Olès

    Yè mwen te pase nan bank yè pandanm te soti potopwens. Bank yo vreman pa enteresan. Yo limite kantite kòb yo bay. Yo ban mwen 4 000 dol. William ap la nan wikenn lan. Map bay li poul peye kabann yo la preten 900 pou konpletel. Konsa nan fen mwa ma remet li le mwen teoune nan bank.

    Gisteren was ik naar de bank gegaan terwijl ik terugkeerde van Port-au-Prince. Ze waren niet echt vriendelijk. Ze limiteerden het cash geld. Ze gaven 4.000 USD. William is er in het weekend. Ik geef hem het geld voor de bedden en hij schiet 900 USD voor. Op het einde van de maand betaal ik hem dan terug wanneer ik opnieuw naar de bank ga.

     

    11 09 2020 Messenger Olès

    Mw te antre potopwens, poum te pwan lajan pou nou te peye e pwan kabann yo. Ensekirite a two red nan potopwens, sa fe nou pa pwan chans al fè retrè. Mw rete poum al fè sa nan Gonayiv. William ap Senmichel nan fen mwa, ma bay li regle sa.

    Ik ben in Port-au-Prince om het geld voor de bedden op te halen. Het is erg onveilig in de stad. Daarom ga ik het hier niet afhalen. Ik wacht om het af te halen in Gonaïves. William komt op het einde van de maand naar Saint-Michel en dan regel ik alles met hem.

  • 31 08 2020

    31 08 2020 Telefoon met Olès

    • Met iedereen gaat het goed. Alleen Enelson is ziek. Hij heeft koorts sinds enkele dagen, maar sinds vandaag neemt hij koortswerende middelen.
    • In heel Haïti zijn weinig coronagevallen. In het dorp zijn ook enkele gevallen gemeld, maar niet in de buurt van het weeshuis.
    • Frans maakt geld over voor Sent An. Daarmee kan Olès alvast bedden en matrassen kopen.
    • Het vorige schooljaar is weer opgestart. Het lijkt erop dat alles normaal verloopt om het schooljaar af te maken, ook voor de drie die in de namiddag naar school gaan. In de loop van deze week krijgt iedereen zijn rapport en dan wordt ook duidelijk wanneer het nieuwe schooljaar start. Normaal is dat de tweede maandag van september.
    • De drie meisjes die hogeschool lopen zullen misschien toch opnieuw starten in november. Eerst was gezegd dat hun school dicht bleef tot in maart.De oogst van de pindanoten is prima. Ze had beter kunnen zijn als er minder regen gevallen was kort voor het oogsten en als we beter hadden kunnen wieden. Bij de oogst werden 13 arbeiders ingeschakeld en de kinderen van het weeshuis. De oogst ging zo vlot dat vanaf de tweede dag nog andere kinderen mochten helpen.
    • De rijst heeft nu regen nodig. De oogst zal voor november of december zijn.
    • De bonen en de pitimi (sorghum) zijn in januari aan de beurt.
    • Einde januari 2021 loopt het huurcontract voor de grond af. Het zou goed zijn om het te verlengen, zeker nu we na de ruil 6,5 karo hebben in plaats van 5. De grond is ook veel vruchtbaarder. Het gaat om 2.500 USD voor 5 jaar.
    • De werkers op het land verdienen nu 300 gourdes (2,5 euro) per dag in plaats van 150 gourdes.
    • Het spaargeld van de waterverkoop is op 1.000 USD na opgegaan aan reparaties.
    • Op dit ogenblik gebruiken wij alleen het drinkbaar water en één grote klant. Dat heeft met veiligheid te maken en dus geen mensen te moeten ontvangen. Leveren gaat niet nu.
    • De koeien doen het goed. Een van de zeugen heeft onverwacht zes biggen geworpen. Twee hebben het overleefd. Er zijn nog vijf geitjes en van de parelhoenen is nog niet alles geslacht
    • Het busje is in panne, maar de taptap is gemaakt dank zij de steun van William. Voor het busje is een familielid van Olès op zoek naar het juiste onderdeel (transmissie) in de VS.
    • Een vroegere medewerker Ti Jacques is weer in dienst
    •  

    30 08 2020 Messenger Olès

    Nou komanse rache pistach jodi-a.

    Nou ale lakay ak pye yo, pou nou retire grenn pistach yo nan pye yo. Aprè nou jwenn pay yo pou bèf yo.

    We zijn begonnen met het oogsten van de pindanoten vandaag.

    We brengen de planten naar huis om de noten los te maken. De stengels zijn voor de koeien.

     

    23 08 2020 Messenger Olès

    Nou gen anpil lapli jodi-a. Depi 6 zè maten-an. Se yon tanpèt. Li rele Lora. Li komanse fè anpil dega nan kek zòn nan peyi a.

    Vandaag heeft het veel geregend van 6 uur vanmorgen. Het is een storm die Laura heet. De storm berokkent veel schade in delen van het land.

     

    14 08 2020 Messenger Olès

    Nou nan wout pou retounen Senmichel. Mwen gen randevou premye senmenn septanm. William te ale ak mwen maten-an nan valeriyokanèz. Telefòn mwen pat gen chaje. William te chaje pou fè foto ak voye yo pou ou.

    We zijn op de terugreis naar Saint-Michel. Ik heb afspraken in de eerste week van september. William is vanmorgen met mij naar Valerio Canez geweest. Mijn telefoon is plat. William zal foto’s sturen van de bedden die we gezien hebben.

     

    09 08 2020 Messenger Olès

    Bò isit tout moun anfom gras a dye. Map pwofite antre potopwens ak William jodi-a. Poum al wè doktè. Pwoblem osmoz la rezoud an pati. Yo ale ak ponp ki an pan lan pou reparasyon.

    Hier is iedereen gezond God zij dank. Ik ga vandaag met William naar Port-au-Prince voor een doktersbezoek. Het probleem met de osmose-installatie is gedeeltelijk opgelost. Ze hebben de pomp die in panne lag mee voor reparatie.

     

    29 07 2020 Messenger Olès

    Jaden-an komanse bèl. Gen pwa kongo ak pistach. Nou te byen reyisi. Ane sa ankò. Si dye vle gen espwa. Rekot gonbo nan lakou pa deyè Senfwanswa.

    De tuin wordt mooi. We hebben bonen en pindanoten die goed lukken. Dat is voor de tweede keer. Met Gods wil mogen we hoop hebben. Op het erf achter Sen Franswa hebben we pompoenen.

  • 27/07/2020

     

    27 07 2020 Telefoon met Olès

    • Met iedereen gaat het goed.
    • In het dorp zijn volgens de kranten 7 mensen besmet met Corona.
    • In België verslechtert de situatie nu. De reis van Yanskian was al uitgesteld naar september, maar mogelijk moet ze nog verder doorgeschoven worden.
    • We gaan dit jaar geen nieuwe kinderen opnemen. We willen voorzichtig omgaan met de financiële middelen.
    • Om diezelfde reden zullen we de drie jongens die het middelbaar af hebben, Wilken, Ronaldo en Robenson, nog niet aan hoger onderwijs laten beginnen. De opening van de scholen in Haïti staat toch nog niet vast. Zij mogen een jaar blijven en zullen ingezet worden voor diverse klussen.
    • De drie meisjes, Nerlande, Milourde en Myrna, die hun studies hebben moeten onderbreken door Corona, mogen ze verder zetten zodra hun school weer open gaat. Dat zou pas in maart 2021 zijn.
    • Vier kinderen van Olès zijn in het weeshuis om bij te springen. William stelt zijn auto ter beschikking. Chedline, Emmanuel en Ricardo zijn er ook. Beide laatste zijn bijna arts, maar hun universiteit ligt ook stil.
    • We verwachten dat de scholen tussen 10 en 17 augustus de rapporten zullen uitreiken van het afgebroken schooljaar. Misschien gaan ze dan open, maar naast Corona is er het probleem van veiligheid.
    • Wat de tuin betreft, is dezelfde oppervlakte ingezaaid als vorig seizoen. Rijst en pindanoten zijn al gezaaid. Nieuw nu is pitimi (sorghum, familie van gierst).
    • Tussen Sen Franswa en Sent An staan bonen en maïs.
    • Dank zij de waterverkoop is er een kleine reserve van geld op de bank. De leverancier van de osmose-installatie is wel gecontacteerd omdat er sinds enkele dagen een probleem is. Daarom ligt de verkoop nu even stil.
    • Momenteel hebben we 5 varkens en 6 koeien. Een deel van de parelhoenen is er nog. Regelmatig wordt ervan gegeten.
    • De waterput levert niet veel water ondanks het natte seizoen. De pomp valt steeds uit na enkele minuten. Dat wordt onderzocht.
    • De Rotary Club van Gonaïves blijft vragen achter een vergoeding van hun inspanningen bij de realisatie van het dossier (osmose-installatie en waterbassin). Frans zal berekenen waar ze nog recht op hebben.
    • Net vandaag vieren we de 14e verjaardag van de opening van het weeshuis.
    • Olès is intussen te weten gekomen dat de opruiende taal die maakte dat dorpelingen onze poort bekogelden met stenen toen bekend werd dat Frans Corona had opgelopen, uitgezonden werden door ‘Radio Etoile Rouge’. Doordat de politie de uitzending toevallig beluisterde waren zij snel ter plaatse om groot onheil te voorkomen.

     

    08 07 2020 Messenger Olès

    Si se pat pwoblem kowona. Lè konsa, ou te nan wout. Demen dye vle ou tap ak nou. Malerezman. Nap priye pou tout bagay retabli. Konsa pou kontinye vini kom dabitid.

    Als er geen corona wa, zou je nu onderweg zijn. Normaal zou je morgen in ons midden zijn. Spijtig dat het niet zo is. We bidden ervoor dat alles weer bij het oude komt. Dan kan je komen zoals altijd.

     

    07 07 2020 Messenger Olès

    Nou plante deja. Pwa kongo, pistach ak diri. Kounya nap fè eksperyans nap pitimi.

    Nou komanse ak premye sa saklaj. Tout sa ki sakle deja, nap plante pitimi.

    We zijn aan het planten: zwarte bonen, pindanote. We testen pitimi uit.. We wieden voor de eerste keer. Overal waar het onkruid weg is, planten we pitimi (gierst).

     

    072 07 2020 Messenger Olès

    Se jodi-a William ap vini ak medam yo.

    Vandaag heeft William de meisjes gebracht.

  • 24/06/2020

     

    19 06 2020 Messenger Olès

    Medam potopwens yo ki anvi vini, paske lekòl yo ap ouvri jis an mas. Pè Hoet te pale ak mwen. Mwen panse menm jan ak ou, ak pè Hoet. Mwen pa gen pwoblem tou pou yo vini. Pwoblem kowona fè li enpe difisil. Paske li pap bon pou yo vini an poblik. Mwen mande William poul ta vini ak yo pou nou. Lap planifye fen mwa ou debi jiyè.

    De meisjes in Port-au-Prince willen graag naar hier komen, omdat hun school maar open gaat in maart volgend jaar. Pater Hoet heeft met me gebeld daarover. Ik sluit me aan wat jij en pater Hoet denken. Ik heb er geen probleem mee dat ze naar hier komen. Corona maakt het hun erg moeilijk omdat ze zich nergens kunnen vertonen. Ik heb William gevraagd om ze naar hier te brengen, wellicht begin juli.

     

    15 06 2020 Telefoon met Olès

    • Met iedereen gaat het goed, geen griepachtige verschijnselen, geen hoest.
    • Corona verspreidt zich verder in Haïti. Er zijn weinig tests, mensen gaan vaak niet naar de dokter. In het dorp zouden ook enkele mensen overleden zijn aan Corona. Tests zijn in het dorp niet voorhanden. Men spreekt ervan dat van de 12 miljoen mensen in het land er wel eens de helft besmet kunnen geraken.
    • In het weeshuis nemen we alle voorzorgen in acht. Niemand verlaat het terrein. Enkel het personeel komt binnen en buiten. Olès overweegt om ook hen thuis te laten in juli en augustus. We hebben voldoende grote jongens en meisjes om te helpen.
    • De scholen blijven gesloten. De kerken zijn weer open en ondanks het aandringen van de pastoor komen weer massaal veel mensen naar de mis in het dorp. De communie wordt wel niet meer op de tong gegeven, maar op de hand.
    • Op de akker is rijst geplant, méér dan vorig jaar, namelijk het dubbele (24 “mamit” in plaats van 12). Van de vorige opbrengst bonen zijn er zoveel dat we 180 “mamit” hebben verkocht voor 67.500 gourdes (ongeveer 700 euro). Daar is het zaaigoed van de rijst mee betaald. In het weeshuis worden veel bonen gegeten van de eigen oogst, eigenlijk alle dagen.
    • Met de koeien en de kalveren is alles goed. Gelukkig is er genoeg gras nu omdat het regenseizoen aan de gang is.
    • De reis van Yanskian kan mogelijk nog niet in juli doorgaan. Het ziet er naar uit dat intercontinentale vluchten dan nog niet mogelijk zijn. We willen Yanskian immers naar hier halen voor verschillende opleidingen nu reizen vanuit Europa naar Haïti te gevaarlijk is.
    • Het busje heeft een panne aan de transmissie. Een neef van Olès die in de VS woont, gaat op zoek naar een wisselstuk.

     

    26 05 2020 Messenger Olès

    Travay ak plantasyon yo ap kontinye. Nou sou  6e jou. Nou fin plante pistach.  Nap avanse ak pwa kongo. Len fini plante pwa. Nap plante di ri. Lòt bagay mw poko  ale la bank. Paske gen plizyè sikisal ini bank ki femen nan peyi-a yo an karanten, paske gen plizyè anplwayè ki enfekte kowona. Map swiv avan mw ale. William ap prete mw kob poum peye ouvriye yo ak poum peye anplwayè.

    Kijan santew ye? Bò isit tout moun pa pimal. Gen kek ki gen grip. Men se pa kowona. Yap bwe anpil te fèy ak pran vitamin c.

    Het werk op het veld gaat verder. We zijn 6 dagen bezig. We hebben pindanoten gezaaid. Nu doen we verder met kongobonen. Als we daar mee klaar zijn, beginnen we met de rijst. Ik ben nog niet naar de bank geweest. Veel filialen zijn gesloten omwille van quarantaine doordat veel bedienden door Corona getroffen zijn. Ik volg het goed op vooraleer ik er heen ga. William heeft  me geld geleend om de arbeiders op het veld, maar ook onze werknemers te betalen.

    Hoe gaat het met je gezondheid ? Hier is alles goed. Enkele kinderen hebben griep, maar het is geen Corona. Ze drinken veel zelfgemaakte thee en nemen vitamine C.

  • 25.05.2020

    16 05 2020 Messenger Olès

    Kowona ap mache a gran pa nan peyi-a. Sitou nan potopwens ak Gonayiv tou. Gen anpil moun preske nan tout peyi-a ki gen tout sentom yo, ki pa vle wè dokte, jis pou yo pa di se kowona yo gen. Se yon gwo danje.

    Jiskounya moun yo pa pwan sa oserye pou pwoteje tet yo al lòt moun. gouvenman tou, pa pran pyes desizyon pou pwoteje moun. Sèlman lekol ak legliz ki pa fonksyone.

    Corona komt met grote stappen het land binnen vooral in Port-au-Prince en Gonaïves. Bijna overal in het land zijn er veel mensen die alle symptomen vertonen, maar die geen dokter willen zien juist omdat ze Corona hebben. Dat is een groot gevaar.

    De mensen nemen de situatie niet ernstig om zichzelf en de anderen te beschermen. De overheid neemt geen maatregelen om de mensen te beschermen. Alleen de scholen en de kerken zijn gesloten.

     

    15 05 2020 Messenger Olès

    Nou komanse plante ak pistach. Men nou dwe labouraj la. Mw pwan mwens ouvriye. Paske gran mesye yo ap ede tou.

    We zijn begonnen met pindanoten te planten. Daarvoor hebben we werkkrachten nodig. Ik neem minder werkvolk aan omdat de grote jongens kunnen helpen.

     

    13 05 2020 Messenger Olès

    Se jodi-a doktè yo vini fè prelèvman. Yo remèt mwen tout rezilta yo.

    Vandaag is de dokter gekomen om de quarantaine op te heffen. Ze hebben ons de testresultaten bezorgd.

     

    11 05 2020 Telefoon met Olès

    • De opgelegde quarantaine is al lang verstreken, maar Olès houdt iedereen nog binnen tot de overheidsinstanties ze officieel komen opheffen. Met het personeel heeft hij vergaderd en ze uitgelegd hoe ze voorzichtig kunnen zijn. De vrouwen doen de dagelijkse boodschappen en komen daarvoor op de drukke markt.
    • Corona rukt op in Haïti. Chedline, die de reizigers op 10 maart naar het weeshuis bracht, is nog steeds niet naar huis kunnen gaan. Haar buren in Port-au-Prince dulden niet dat een mogelijk besmette persoon in hun buurt komt. Om dezelfde reden is Durand terug gekomen. Hij zou de reizigers op 20 maart terug naar Port)au-Prince gebracht hebben, ware het niet dat ze toen naar Mirebalais vervoerd werden. Hij keerde dan maar terug naar huis, maar werd gedwongen om rechtsomkeer te maken.
    • Corona kot vooral voor in Port-au-Prince en omgeving en ook beperkt in Cap Haitien, de twee steden met een internationale luchthaven.
    • Enkele politici hebben relatief kleine giften in natura, vooral voedsel, gedaan, wellicht uit profileringsdrang.
    • Zelf heeft Olès grote hoeveelheden rijst en pasta ingeslagen voor het geval dat de afgekondigde lockdown toch streng zou toegepast worden. We hebben ook nog een grote voorraad pwa kongo (zwarte bonen) van onze eigen oogst.
    • De regen begint en er is hoop dat we weer een goed landbouwjaar tegemoet gaan zoals het afgelopen jaar.
    • De huur van het perceel landbouwgrond vervalt in februari. We gaan ze verlengen voor dezelfde prijs, 2.500 USD.

     

    10 05 2020 Messenger Olès

    Vach la fe pitit yè maten. Li pa delivre apre akouchman. Se jodi-a, mw rele veterinè pou vin fè operasyon pou retire plasenta nan vant li. Ti pitit la poko ka tete. Konsa nou pwan lèt nan manman pou bay li nan bibwon. Se yon ti towo ( ti gason)

    De koe heeft vanmorgen gekalfd. De placenta is niet meegekomen. Ik heb vandaag de veearts gebeld om hem operatief weg te halen. Het kalfje kan nog niet zuigen. Daarom hebben we de koe gemolken en het kalf gevoerd met een papfles. Het is een stiertje.

     

    03 05 2020 Messenger Olès

    Mw pat desi rele yo non. Mwen tap swiv. Paske yo pa serye. Nou te fache ak yo anpil fwa.

    Ik wil ze (de overheid) zelfs niet bellen. Ze zijn niet ernstig. Ik ben al dikwijls boos op ze geweest.

     

    02 05 2020 Messenger Olès

    Jis kounya dokte yo pa janm relem. Mwen otorize yo soti jis pou fe kek mouvman nan lakou. Yo vreman neglijan. Diran tan karantèn lan, yo pat bay pyes akonpayman. Nou ba yo yon swen espesyal. Yo trèzanfòm.

    Tot nu toe heeft de dokter me niet gebeld. Ik laat de kinderen vrij spelen binnen de muren. De overheid is echt nalatig. Zolang de quarantaine duurde hebben ze geen enkele richtlijn gegeven. We verzorgen de kinderen heel goed. Ze zijn helemaal in vorm.

     

    27 04 2020 Messenger Olès

    Jodi-a 27 siman ou reprann aktivitew? Byen ke lajan USD pi che kounya. 100 goud pou yon dol ht. Map mande pri fou a.

    Vandaag is het de 27ste. Ben je weer aan het werk ? Het geld wordt alsmaar duurder. Nu kost een USD al 100 gourdes. Ik zal eens navraag doen voor een gasfornuis. (Bemeubeling Sent An).

     

    26 04 2020 Messenger Olès

    Delegasyon an te pase. Yo pat vreman fe anyen. Direkte laboratwa nasyonal la di mwen se lendi dye vle lap voye fè prelevman se apre sa yap leve karantèn lan. Nap swete tout bagay byen. Pou achte manje se franswaz mwen te voye ak Beljemps pou fè pwovizyon okap pou nou.

    De delegatie is geweest. Eigenlijk richtten ze niets uit. De directeur van het Nationaal Laboratorium zei me dat ze maandag (de dag erna) zouden komen om de quarantaine op te heffen. We hopen dat alles goed gaat. Françoise en Berjemps gaan proviand inslaan voor ons in Cap Haitien.

     

    25 04 2020 Messenger Olès

    Li pwobabl pou nou gen vizit yon delegasyon ki soti ministè sante piblik nan Ofelina nan lè kap vini la. Direktè depatman ki te enfòmem.

    Het ziet er naar uit dat we een delegatie van het Ministerie van Volksgezondheid op bezoek gaan krijgen. De betrokken directeur van ons departement meldde me dat.

     

    22 04 2020 Messenger Olès

    William te nou don yon bwat vitamin c siwo e konprime jonas nou gen pou anpil jou. Jis kounya nou tout toujou an karantèn. Pliske ke yon mwa nou rete andan Ofelina jamè soti.

    William heeft ons een doos vitamine C bezorgd, zowel met siroop als met pillen voor verscheidene dagen. Tot nu zijn we nog steeds in quarantaine en dat al meer dan een maand. We blijven in het weeshuis en gaan niet buiten de poort.

     

    07 04 2020 Messenger Olès

    Mw te resevwa vizit yon lidè politik moun Senmichel. Li te depasaj nan komin lan. Li te gen pou vizite 3 kote. Nou te youn nan 3. Li te pote yon ti pwovizyon pou nou tou. Te gen plizye jounalis ki te akonpanyel. Se te yon bel jes, ke otorite sante yo nan peyi-a pat fe sa.

    Ik heb bezoek gehad van een politicus. Hij kwam hier op doortocht en bezocht drie projecten. Het onze was er één van. Hij bracht eten voor ons mee. Bij hem waren er veel journalisten. Het is een mooi gebaar dat de regering niet gesteld heeft.

     

    05 04 2020 Messenger Olès

    Mw te fe yon ti reflechi sou vwayaj Yanskian lan. Mw panse, se yon bon lide. Selman mwen ta konseye, si tout bagay ta gentan rekomanse fonksyone. Pou sa fèt nan gran vakans, paske se moman kap pi bon, ni pou ti moun yo tou.

    Ik heb nagedacht over de reis van Yanskian. Ik denk dat het een goed idee is. Mijn voorstel is om ze te laten doorgaan in de grote vakantie als natuurlijk alles voorbij is. Dat is het beste moment voor de kinderen.

     

    04 04 2020 Messenger Olès

    Se yon move nouvel lew di ou oblije deside pap vwayaje pou yon peryod endetemine. Donk nap priye bondye pou ou anfom nèt pi vit posib. Pou Corona fini vit tou, pouw kontinye vini kom dabitid. Pou vwayaj Yanskian map baw repons sam panse demen.

    Dat is slecht nieuws dat je zegt dat je voor onbepaalde tijd geen reizen meer plant. We bidden de goede God dat hij je snel laat genezen. Dat Corona snel gedaan mag zijn zodat je weer kan komen als van ouds. Voor de reis van Yanskian laat ik je morgen mijn mening kennen. (Frans stelt voor om Yanskian naar België te laten komen voor een opleiding om met hulp van hieruit Sent An verder af te werken.)

     

    02 04 2020 Messenger Olès

    Bonswa papi Frans. Kijanw ye? Bo isit nou pa pimal gras a dye. Anpil anpil moun mandem pou salyew.

    Dag papi Frans. Hoe gaat het met je ? Hier stelt iedereen het goed. Heel veel mensen vragen naar je en laten je groeten.

     

    De reis die Frans ondernam, liep anders dan anders. Eerst zegden de twee helpers Jef en Pierre af uit angst voor het komende coronavirus. Vervolgens werd Frans besmet met het virus op de heenreis. Na enkele dagen kreeg hij koorts en een week daarna werd hij gehospitaliseerd in het Universitaire Ziekenhuis van Mirebalais in Haïti. Gelukkig herstelde hij en na 10 dagen kon hij naar huis met de allerlaatste vlucht. Op 1 april kwam hij thuis, een week later dan gepland. Intussen is hij helemaal hersteld.

Pagina's